Teraz jest Cz 11.06.2026, 4:50

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 
Autor Wiadomość
 Post Tytuł: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 4.05.2026, 11:17 

Dołączył(a): Pn 4.05.2026, 10:56
Posty: 3
Cześć!
Jestem miłośnikiem tramwajów z Czech i obecnie prowadzę prywatne badania na temat zabezpieczania odcinków jednotorowych w sieci Tramwaje Śląskie.
Do tej pory doszedłem do wniosku, że w przeszłości istniało (lub nadal istnieje) kilka sposobów zabezpieczania:

1) brak, jedynie kontrola wizualna krótkiej, wyraźnej kolejki jednoszynowej
2) tylko rozkład jazdy z wyznaczonym miejscem przejazdu
3) berło (żeton)
4) sygnalizacja ręczna
5) sygnalizacja ślizgowa
6) sygnalizacja przekaźnikowa

Zapoznałem się z zasadami działania wyżej wymienionych urządzeń, ale niektóre szczegóły techniczne nie są dla mnie do końca jasne:

ad 4) czy było prawnie możliwe, aby motorniczy nadjeżdżających tramwajów „przekazywali” sobie nawzajem wyłączony odcinek jednym gestem, bez konieczności wysiadania, włączania jednego i wyłączania drugiego natychmiast? Czy istniała również opcja bezprzewodowego sterowania, przełączającego w sposób analogiczny do kluczyka, ale wygodnie na odległość?

ad 5) w jaki sposób doprowadzano prąd do sygnalizatorów? Na przykład, gdyby tramwaj znajdował się na środku odcinka jednotorowego, a pozioma szczelina była oświetlona na obu końcach. Mam hipotezę, że wzdłuż tramwaju zawsze biegł drugi przewód bez napięcia, podłączony do odpowiedniego sygnału, i po prostu przez pantograf tramwajowy łączący oba przewody (prowadzący napięcie z przewódu zasilanego), żarówki się zapalały. Ale czy rzeczywiście tak było? Brzmi to zbyt prosto i potencjalnie zawodnie (awaria pantografu prowadząca do kolizji tramwajów).

ad 6) logika przekaźników wygląda na naprawdę prostą. Czy trzy przekaźniki bistabilne wystarczą, czy też jest to bardziej skomplikowane?

W szczególności chciałbym zapytać, jakie inne, nowocześniejsze metody zabezpieczania odcinków jednotorowych są obecnie stosowane przez Tramwaje Śląskie. Jak wykrywany jest nadjeżdżający tramwaj i jak sygnalizowany jest zajęty odcinek? Czy stare legendarne lampki są tam nadal zainstalowane, choć z innym znaczeniem niż w punkcie 4) lub 6)?

Czy mógłoby państwo sprecyzować, czy zabezpieczenia 2) – 6) są nadal gdzieś stosowane, a jeśli tak, to gdzie?

Bardzo dziękuję za wszelkie, nawet niepełne, odpowiedzi!

Libor Peltan


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 4.05.2026, 12:24 
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Pt 27.12.2002, 15:38
Posty: 10712
Starsza wersja przepisów regulujących ruch na odcinkach jednotorowych:
https://www.wpk.katowice.pl/old/gt/prze ... niki/5.htm

Jeśli chodzi brak obsługi sygnału ręcznego (i w zamian machanie, miganie, itp.) to jest to oczywiście zabronione, ale w praktyce często stosowane. Nie ma sterowania bezprzewodowego :)

W sygnalizacji ślizgowej był właśnie drugi przewód. Stąd wskaźniki na sygnalizatorach "migały" podczas przejazdu tramwaju po odcinku.

"Stare legendarne lampki" z powodzeniem nadal działają bez żadnych zmian, zmniejszyła się jedynie liczba odcinków jednotorowych z uwagi na przebudowy niektórych linii.

Wykrywanie nadjeżdżającego tramwaju występuje jeszcze w postaci pętli indukcyjnych (torowych) i wideodetekcji, ale tylko w odniesieniu do sygnalizacji drogowych (na skrzyżowaniach), a nie w odniesieniu do odcinków jednotorowych.


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 4.05.2026, 14:18 

Dołączył(a): Pn 4.05.2026, 10:56
Posty: 3
Dziękuję za szybką odpowiedź!

Jak zabezpieczone są odcinki jednotorowe na liniach Chebzie Dworcowa – Ruda Klary i Guido – Makoszowy?


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 4.05.2026, 15:30 

Dołączył(a): Pt 13.08.2010, 10:32
Posty: 279
Lokalizacja:
Piekary Śląskie
libcha napisał(a):
Dziękuję za szybką odpowiedź!

Jak zabezpieczone są odcinki jednotorowe na liniach Chebzie Dworcowa – Ruda Klary i Guido – Makoszowy?


Chebzie - Ruda - > sygnalizacja ręczna
Guido - Makoszowy - > planowe mijanki.

Co do "sygnałów zastępczych", czyli machanie itp, to bardzo rzadko motorowi obecnie tego używają.

_________________
Obrazek


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 4.05.2026, 17:38 

Dołączył(a): Śr 5.02.2003, 3:09
Posty: 614
Lokalizacja:
Katowice
memphis napisał(a):
Jeśli chodzi brak obsługi sygnału ręcznego (i w zamian machanie, miganie, itp.) to jest to oczywiście zabronione, ale w praktyce często stosowane.


Wraz z upowszechnieniem monitoringu machanie na ręcznej sygnalizacji odeszło całkowicie do lamusa.

Można natomiast dodać, że w pewnym stopniu łączność radiowa jest również sposobem.na prowadzenie ruchu na jednotorach. Po pierwsze okolice Chebzia są tego przykładem - regulator udziela zgody na wjazd na odcinek jednotorowy w pewnych przypadkach, a także odbiera komunikaty o zwolnieniu tego odcinka.

Po drugie - jeszcze jedna praktyka się w ostatnim czasie pojawiła (chyba dzięki ITS Katowice) - na odcinku Słonezczna - Cynkownia dyspozytor wyręcza sygnał przekaźnikowy, aby niwelować opóźnienna na liniachh 13 i 16.


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Śr 6.05.2026, 17:26 

Dołączył(a): Wt 29.11.2022, 13:01
Posty: 101
pycio1400 napisał(a):
libcha napisał(a):
Dziękuję za szybką odpowiedź!

Jak zabezpieczone są odcinki jednotorowe na liniach Chebzie Dworcowa – Ruda Klary i Guido – Makoszowy?


Chebzie - Ruda - > sygnalizacja ręczna
Guido - Makoszowy - > planowe mijanki.

Co do "sygnałów zastępczych", czyli machanie itp, to bardzo rzadko motorowi obecnie tego używają.


Ale od Guido (Park Pileckiego) do Lutra są "skrzyneczki z żarówką" ręcznie włączane/wyłączane.


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: So 9.05.2026, 15:57 

Dołączył(a): Pn 4.05.2026, 10:56
Posty: 3
Bardzo dziękuję za wszystkie odpowiedzi!

Jak zabezpieczona jest linia Będzin – Czeladź?

Czy sygnalizacja ślizgowa gdzieś jeszcze działa, czy ostatnie odcinki były w Bytomiu?


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: So 9.05.2026, 17:31 

Dołączył(a): Śr 5.02.2003, 3:09
Posty: 614
Lokalizacja:
Katowice
Będzin - Czeladź - planowe mijanki.

Do zabezpieczania odcinków jednotorowych sygnalizacji ślizgowej już się nie używa.

Na terenie zajezdni w Gliwicach oraz w Bogucicach są natopiast odcinki torów, na których to rozwiązanie służy innym celom:

w Bogucicach sygnalizuje pracownikom wozowni obecność pozostawionego przed wjazdem na halę wagonu po zjeździe z linii,

w Gliwicach zabezpiecza przed kolizjami przy manewrowaniu na łuku charakteryzującym się brakiem widoczności (między wyjazdem z hali a wjazdem na tory postojowe).


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Nd 10.05.2026, 10:53 
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Pt 27.12.2002, 15:38
Posty: 10712
Myślę, że lepiej będzie jak napiszesz Zawodzie, a nie Bogucice, bo młodzież może być niezorientowana w historii nazewnictwa :-)


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Śr 27.05.2026, 13:16 

Dołączył(a): Cz 5.06.2008, 21:10
Posty: 914
Lokalizacja:
Zabrze Helenka
JarJar napisał(a):
pycio1400 napisał(a):
libcha napisał(a):
Dziękuję za szybką odpowiedź!

Jak zabezpieczone są odcinki jednotorowe na liniach Chebzie Dworcowa – Ruda Klary i Guido – Makoszowy?


Chebzie - Ruda - > sygnalizacja ręczna
Guido - Makoszowy - > planowe mijanki.

Co do "sygnałów zastępczych", czyli machanie itp, to bardzo rzadko motorowi obecnie tego używają.


Ale od Guido (Park Pileckiego) do Lutra są "skrzyneczki z żarówką" ręcznie włączane/wyłączane.

To prawda, ale kolega pytał o odcinek Guido-Makoszowy a nie Guido-Lutra


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Cz 4.06.2026, 19:07 

Dołączył(a): Śr 5.02.2003, 3:09
Posty: 614
Lokalizacja:
Katowice
memphis napisał(a):
Myślę, że lepiej będzie jak napiszesz Zawodzie, a nie Bogucice, bo młodzież może być niezorientowana w historii nazewnictwa :-)


Z innej beczki: co się stało z tymi wszystkimi starymi steonami PKT Katowice, Górnośląskie Tramwaje, z archiwalnymi rozkaładami z lat dwutysięcznych? Większość linków na wpk.katowice.pl jest już nieaktywnych (404). A szkoda, bo człowiek ma sentyment ;-)


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Cz 4.06.2026, 20:08 
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Pt 27.12.2002, 15:38
Posty: 10712
Strony są dostępne nadal: https://www.wpk.katowice.pl/old/ oraz http://rozklady.wpk.katowice.pl/archiwalne/

W rozkładach, tych co są generowane online, nie zawsze wszystko działa, bo zmieniają się ustawienia na serwerach i stare skrypty trzeba na nowo konfigurować.


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 8.06.2026, 4:19 

Dołączył(a): Śr 5.02.2003, 3:09
Posty: 614
Lokalizacja:
Katowice
A jest opcja pozyskać jakoś te rozkłady? ;)


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Post Tytuł: Re: zabezpieczania odcinków jednotorowych -- historia
Napisane: Pn 8.06.2026, 7:24 
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): Pt 27.12.2002, 15:38
Posty: 10712
Co znaczy pozyskać? To co jest opublikowane to jest w takiej formie w jakiej się zachowało.


Na górę strony
 Zobacz profil  
Cytuj  
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 14 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów

Szukaj:
Skocz do:  

© WPK − Forum oparte na silniku phpBB z wykorzystaniem tłumaczenia phpBB3.PLPolityka prywatności